Het Autonieuws

Achtergrond: Pontiac (1926-2009)

Posted on 27. Nov, 2009 by Niels van der Weiden in Achtergrond, Klassiekers, Youngtimers

De laatste Pontiac is van de band gerold, en daarmee komt er een einde aan een heden ten dage onbekend merk met een lange geschiedenis.

Want wie kent Pontiac? In Nederland is het merk al sinds 1997 niet meer officieel vertegenwoordigd, al zullen veel mensen zich misschien nog de ruime futuristische Pontiac Trans Sport herinneren, die in ons land toch redelijk wat succes kende. Zoals het er nu op lijkt, laat General Motors, het concern waartoe Pontiac behoort, het merk een stille dood sterven. De laatste in Amerika gebouwde Pontiac is al van de band gelopen, en binnenkort houdt ook de productie in Mexico op.

De eerste Pontiac: een 6-27 uit 1926

Direct na de officiële oprichting in 1926 was Pontiac nog een hit. General Motors staat dan onder invloed van van topman Alfred Sloan, die bepaalt dat elk merk binnen de groep een trede op een welvaartsladder vertegenwoordigt: een Chevrolet-koper zou doorgroeien naar een Buick en later naar een Cadillac, en toch al zijn uitgaven bij hetzelfde bedrijf (namelijk GM) doen. Pontiac, vernoemd naar een indianenleider, is aanvankelijk een ‘subdivisie van een subdivisie’, maar groeit uit tot een vaste waarde in het aanbod van GM.

“Pontiac groeit uit tot een merk van prestaties”

Als de jaren 50 tot een einde komen, raakt het ladderconcept van Sloan (die dan net met pensioen is gegaan) langzaam in het slop. De merken overlappen elkaar en brengen auto’s uit die concurreren met die van andere divisies. Het indianenhoofdlogo van Pontiac verdwijnt in 1958 ten gunste van een gestileerde pijlpunt, dat tot op de laatste Pontiac gebruikt is.

De GTO wordt een geliefde muscle car: liefhebbers sparen door voor het optiepakket 'The Judge'

Pontiac ontwikkelt zichzelf in de jaren 60 tot een merk met prestaties, en dat blijkt uit auto’s als de Pontiac Firebird (een zustermodel van de Chevrolet Camaro) en de GTO, die uitgroeide van een optiepakket tot een apart model. Maar de tijd van de muscle car is snel over als de verzekeringsmaatschappijen hun premies voor deze auto’s fors verhogen. De overstap naar loodvrije benzine, de oliecrisis en de strenge emissie-eisen van de jaren 70 doen de rest. Het gamma wordt meer en meer een afspiegeling van dat van Chevrolet, aangevuld met iets meer luxe.

Burt Reynolds maakt de Firebird Trans Am een hit, zeker in deze combinatie met vogel op de motorkap

De Firebird daarentegen marcheert dapper door, ook al is het model meermalen ‘gecastreerd’ door de strenge emissienormen. Dankzij optredens in de populaire Smokey and the Bandit-films krijgt de Trans Am-uitvoering (met een enorme sticker van een feniks op de motorkap) een bijna iconische status. Het nieuwe model Firebird van 1982 krijgt een prominente rol in de tv-serie Knight Rider. Een andere bijzondere Pontiac van dat tijdperk is de Fiero, een compacte tweezitter met de motor pal voor de achteras. De Fiero is uniek voor Pontiac, want geen enkel ander GM-merk gebruikt het platform, en geen enkel ander Amerikaans merk heeft zich tot dan toe aan een auto met middenmotor gewaagd.

Vaak misbruikt als basis voor een nep-Ferrari: de Pontiac Fiero

Als ook de rest van het gamma (Chevrolets met Pontiac-badges) een vlotter voorkomen krijgt, met sportievere designs en unieke opties, lijkt het weer even goed te komen met Pontiac. Maar net als andere GM-merken gaat ook Pontiac mee in de vaart der volkeren: de ruimteauto en de SUV zijn de nieuwe hits, niet de op klassieke leest geschoeide sportsedans en dito coupés. Dat culmineert in de Aztek, een bizar vormgegeven SUV die al in zijn eerste jaar de verkoopdoelstelling bij lange na niet haalde. Pontiac probeert het tij nog te keren door de sportieve Holden Monaro uit Australië te importeren en als Pontiac GTO te verkopen, maar ook dat mislukt. Het merk blijft onhandig balanceren tussen een sportief imago enerzijds, en de harde werkelijkheid anderzijds: de dealers willen geld verdienen en vragen om compacte, zuinige auto’s. Dat leidt tot de komst van de Pontiac G3, een Chevrolet Aveo met andere logo’s.

De Aztek, de risée van Pontiacs aanbod in 2001: geen lijst van lelijkste auto's lijkt compleet zonder deze SUV

Eind 2008 kondigt General Motors het einde van Pontiac aan, omdat de bezem door de potpourri van merken moet. Maar waar Oldsmobile in 2001 nog een waardige afsluiting kreeg met een heuse afscheidsceremonie, verdwijnt Pontiac simpelweg in de obscuriteit. De laatste G6 gaat naar een ‘fleet’, een woord dat in de Amerikaanse autowereld gelijk staat aan de grijze massa van wagenparken van grote firma’s en verhuurbedrijven. Pontiacs zwanenzang is echter de kleine G3. Die wordt nog heel even in Mexico doorgebouwd voor Canada, en dan is het definitief over en uit: Pontiac is dan de volgende die verdwijnt op de groeiende hoop van merken uit het verleden.

Harde realiteit: deze Pontiac G3 is niets meer dan een Chevrolet Aveo met een andere grille en andere badges

Tags: Achtergrond, Klassiekers, pontiac