Het Autonieuws

Klassieker: Citroën SM (1970-1975)

Geplaatst op 14 Jan 2010 door Niels van der Weiden in Achtergrond, Klassiekers

Plannen voor een grote sportcoupé had Citroën al langer – maar de overname van Maserati bracht alles in een stroomversnelling.

In tijden dat alles goed gaat, kun je je wel wat veroorloven. De wens van Citroën-ingenieur om een snellere variant van de succesvolle DS te ontwikkelen, werd in de jaren 60 dan ook gehonoreerd. In 1966 startte het voorwerk voor een Gran Turismo, een sportwagen voor de lange afstand. Maar ook in die auto’s was het comfort nog niet heel erg verfijnd. De grote sportauto van Citroën zou daarom volop gaan profiteren van een van de revolutionaire technieken van de DS: de hydropneumatische vering. Die zorgde niet alleen voor een uitstekend veercomfort, maar ook voor een zeer goede wegligging.

'Sport Maserati'? De officiële betekenis van SM is nog steeds niet bekend

Bij een auto die het moest opnemen tegen voertuigen van naam en faam hoort een motor van formaat. Die motor zou het werk worden van Maserati, de Italiaanse sportwagensmidse die in 1968 door Citroën was ingelijfd. Het eindproduct was desondanks nogal bescheiden, ook voor die tijd: een 2,7-liter zescilinder. Dat had alles te maken met het Franse fiscale systeem dat auto’s belastte op hun cilinderinhoud: de puissance fiscale, of de fiscale paardenkracht, uitgedrukt in ‘CV’. De 2CV dankte zijn naam aan dat systeem en was zodoende een van de goedkoopst te rijden auto’s van Frankrijk, maar de zescilinder van Maserati zou de nieuwe grote Citroën aan de klassering 15CV helpen.

De SM is ontworpen om ook op zeer hoge snelheid koersvast en comfortabel te blijven

De auto, die uiteindelijk ‘SM’ werd genoemd, is ontworpen door Robert Opron, Citroëns hoofdontwerper die ook verantwoordelijk was voor de facelift van de DS. Opron tekende een extreem vloeiend gelijnde auto; duidelijk herkenbaar als een afgeleide van de DS (afstand tussen voorwielen en schutbord, smalle spoorbreedte achter) maar toch aanzienlijk moderner. Het gezicht van de SM wordt bepaald door de brede glazen band waarachter de zes (!) koplampen huizen. Het vloeiende uiterlijk betaalde zich ook uit in een aanzienlijk betere stroomlijn: 25 procent beter dan die van de DS.

Robert Opron, ontwerper van de SM, bepaalde het gezicht van Citroën in de jaren 70

De SM was ontworpen om ook bij zeer hoge snelheden goed bestuurbaar te blijven. Het uiterlijk was door Opron juist verschoond gebleven van opsmuk als spoilers, en daarom werd de onderkant zo ingericht dat de SM op die manier aan zijn neerwaartse druk zou komen. Een andere slimme vondst, een van de vele op de SM, is echter de snelheidsafhankelijke stuurbekrachtiging. Het DIRAVI-systeem (direction à rappel asservi) geeft minder assistentie bij hoge snelheid voor een beter stuurgevoel, wat je tegenwoordig vrijwel overal tegenkomt, maar toen volstrekt nieuw was. Een SM heeft ook een primitief soort ‘regensensor’; als de ruitenwissers stroef over de ruit gaan (omdat hij droog is), past de intervalstand zich daar automatisch op aan.

Ook in het interieur lijkt Citroën minstens tien jaar voor de fanfare te hebben uitgelopen

Citroën wist al van tevoren dat de SM nooit een verkoophit zou worden; de ruim 5.000 verkochte exemplaren in 1971 waren volledig volgens plan. Maar net als zoveel auto’s van zijn tijd en soort was ook de SM op slag ongeliefd na de oliecrisis van 1973. Het hoge verbruik speelde uiteraard een rol, en de invoering van maximumsnelheden maakte een van de belangrijkste punten van de SM – zijn topsnelheid van 220 km/uur, te behalen in alle rust en comfort – vrijwel irrelevant. Nog voordat Peugeot het noodlijdende Citroën overnam, was de SM-productie al verplaatst naar Ligier, dat slechts een klein aantal auto’s bouwde. Maserati zou een dood merk zijn geweest als Alejandro De Tomaso (van het gelijknamige automerk) de firma niet van Peugeot had overgenomen.

Chapron bouwde enkele speciale versies, zoals deze SM Présidentielle voor president Pompidou

Omdat vooral over de latere bouwjaren onzekerheid bestaat, is het totale aantal gebouwde SM’s geraamd op net geen 13.000 stuks. Dat is inclusief de bijzondere bouwsels van carrossier Henri Chapron, die onder andere vierdeursversies en cabriolets op basis van de SM maakte. Hoewel er in ons land officieel 99 exemplaren zijn verkocht, zijn er naar schatting van de Citroën SM Club Nederland zeker 250 auto’s binnen de landsgrenzen, waarvan 170 rijdend. Veel van de innovaties van de SM leefden overigens na zijn verscheiden voort in andere Citroëns, zoals de grote CX. Een zescilinder was aan die auto echter nooit meer besteed.

Tags: citroën, klassieker, maserati, sm