Klassieker: Alfa Romeo Alfasud (1971-1983)

Youngtimer: Alfa Romeo Alfasud (1971 – 1983)

Posted on 22. Feb, 2010 by Wouter Vastenhout in Klassiekers, Youngtimers

Wanneer Alfa Romeo in 1971 de Alfasud presenteert, reageert het publiek enthousiast. Het wagentje is snel en ziet er bovendien goed uit. Niemand kan bedenken dat het ‘Alfaatje’ jaren later in zijn eentje verantwoordelijk is voor een groot imagoverlies bij Alfa Romeo.

Het is begin jaren zestig. De directie van Alfa Romeo besluit een model onder de Guilia te produceren. Want: een compacte Alfa, wie zit daar nou niet op te wachten? Een betaalbaar model voor Jan Modaal die er al jaren van droomt in een echte Alfa Romeo te rijden. De Oostenrijkse ontwerper Rudolf Hruska tekent de auto, maar wel in nauwe samenwerking met zijn Italiaanse collega-ontwerper Giugiaro (ItalDesign) die – zo later blijkt – aan het begin van een glansrijke carrière staat.

De eerste ‘Suds’ lijken op een hatchback, maar zijn feitelijk sedans.

Omdat de Alfasud niet te duur mag worden, krijgt de auto de twijfelachtige eer de eerste Alfa Romeo met voorwielaandrijving te worden. Daarbij zou achterwielaandrijving teveel interieurruimte opslokken. Ook ontwerpt Alfa Romeo speciaal voor de auto een viercilinder boxermotor. Het blokje heeft een inhoud van 1,2 liter en levert 63 pk. Vanwege het lage zwaartepunt ervan – een kenmerk van boxermotoren – belooft Alfa voor de ‘Sud’ een formidabele wegligging.

Napels
Speciaal voor de productie van de Alfasud stampt Alfa Romeo nabij de Zuid-Italiaanse stad Napels een fabriek uit de grond. Dat verklaart de naam van de auto, ‘sud’ is Italiaans voor zuid. Alfa kiest Napels omdat dit een eis is van de Italiaanse staat die eigenaar is van het merk. De werkloosheid is hier hoog en een autofabriek zal veel werkgelegenheid creëren. Dat werknemers in het zuiden van Italië er een heel andere werkmentaliteit erop nahouden dan die in het noorden wordt pas later pijnlijk duidelijk.

De Alfasud Giardinetta is alleen als driedeurs versie leverbaar.

We zijn aanbeland in 1971. De Alfasud maakt zijn publieksdebuut op de tentoonstellingsvloer van de autoshow van Turijn. De auto wordt goed ontvangen. De ‘Sud’ ziet er volgens de bezoekers geweldig goed uit en de vakpers roemt zijn vooruitstrevende aandrijflijn. Een kanttekening is er ook: de Alfasud ziet er wel uit als een hatchback, maar het is feitelijk een sedan, de achterruit scharniert niet met de klep omhoog. Een grote achterklep zou de auto veel praktischer maken. Twee jaar na zijn introductie presenteert Alfa de Alfasud ti met 68 pk en vijf in plaats van vier versnellingen. Weer een tijdje later doet de driedeurs stationwagen – de Giardinetta – zijn intrede.

De ‘nuova’ Alfasud is te herkennen aan zijn dikkere kunststof bumpers en grotere achterlichten.

Ellende
Al enkele jaren na zijn introductie begint de ellende voor de Alfasud. Het valt eigenaren op dat de kwaliteit van de auto bedroevend slecht is. Dat blijkt voor een groot deel terug te herleiden naar de werkmentaliteit van de fabrieksarbeiders. Meer dan in het noorden van Italië vinden Alfa’s arbeiders het in het zuiden al snel goed. Ze maken zich nergens druk over en leggen zelfs regelmatig het werk neer, om wat voor reden dan ook. En als het tijd is om naar huis en het gezin te gaan, doen ze dat ook, desnoods laten ze een moertje in het productieproces achterwege om geen minuut van hun vrije tijd te hoeven missen.

“Desnoods laten ze een moertje in het productieproces achterwege om geen minuut van hun vrije tijd te moeten missen”

Ook het gebruikte staal van de Alfasud speelt de auto parten. Alfa had gekozen voor goedkoop staal. Dat blijkt van een heel slechte kwaliteit te zijn. Het is niet bestand tegen roest en werkelijk overal waar het maar enigszins mogelijk is, doemt het roestspook op. Dat door stakingen van de fabrieksarbeiders het onbehandelde staal vaak wekenlang in de buitenlucht ligt, helpt ook al niet mee. Niet voor niets is een veelgehoorde reactie op de Alfasud ‘die auto roest al in de folder’. De levensduur van de ‘Sud’ blijkt door alle problemen veel korter dan die van andere auto’s. Het imago van Alfa Romeo gaat als gevolg hiervan volledig onderuit.

Alfa Romeo bouwt de hier afgebeelde Sprint op basis van de Alfasud.

Alfa Romeo zit niet bij de pakken neer en verbetert al snel het productieproces van de Alfasud. Het merk introduceert in 1978 de Alfasud Super. De belangrijkste verbetering is het gebruik van een andere staalsoort dat beter tegen roest is bestand. Twee jaar later volgt de facelift van de Alfasud. Alfa voorziet de auto van kunststof bumpers, grotere koplampen en achterlichtunits en een nieuw dashboard. De ‘Sud’ wordt eindelijk een hatchback, want de achterruit scharniert voortaan mee met het openen van de achterklep.

De minder snelle Alfasuds zijn voorzien van enkele in plaats van dubbele koplampen.

Leukste uitvoering
Misschien wel de leukste uitvoering van de laatste generatie is de Alfasud 1.5 TI Quadrifoglio van 105 pk. Bovengenoemde redacteur heeft ooit een lichtgroen exemplaar in zijn bezit gehad. Een geweldige auto, ondanks het mindere kwaliteitsniveau. Zo sprong tijdens een snelle autorit in Duitsland spontaan een kunststof luchthapper van de motorkap. En als het een nacht flink geregend had, wist je nooit of de ‘Sud’ ’s ochtends in één keer zou starten, dat soort dingen. Maar de goede wegligging spreekt boekdelen. Hij reed in bochten werkelijk als op rails. Het prachtige roffelende geluid van de boxermotor deed de rest. Geweldig was het om met hoge snelheid tunnels in te rijden om daar het gas los te laten; het heerlijk ploffende geluid van de motor vergeet je nooit meer.

“Het heerlijk ploffende geluid van de motor vergeet je nooit meer”

De Alfa 33 volgt in 1983 de vijfdeurs Alfasud op.

In 1983 houdt de Alfasud op te bestaan. De vijfdeurs Alfa 33 volgt hem op. De driedeurs Alfasud krijgt een duidelijk minder waardige opvolger, de Arna. Die ontwikkelt Alfa Romeo samen met Nissan. Al drie jaar na zijn introductie besluit Alfa de productie van de Arna te stoppen. Deels omdat veel eigenaren van een Alfasud weigeren hun auto ervoor in te ruilen.